DATÇA’DA GEZİLECEK YERLER•Hayıtbükü-Mesudiye •Knidos •Gebekum •Yeldeğirmenleri •Çeşmeköy •Yazıköy •Yakaköy •Kargı koyu •Ilıca Gölü •Bencik koyu •Domuz Çukuru •Akvaryum Koyu TARİHİN GÖRGÜTANIĞI DATÇA……Datça'da kültürel faaliyet açısından gezebileceğiniz o kadar çok yer varki... Binlerce yıl önce yaşayan uygarlıkların, günümüze kadar gelen kalıntıları, ne denli bir tarihe sahne olduğumuzu bir kez daha gözler önüne seriyor. Datça'da Reşadiye Yarımadası'nın ucunda bulunan Kndios Antik Kenti Datça'nın en önemli tarihi kentlerinden biri. Knidos'ta yapılan kazılar ile yöredeki yerleşim başlangıcının M.Ö.VII.yüzyıla tarihlendiğini açığa çıkarmıştır. Knidoslular M.Ö. IV. yüzyılın ortalarına kadar Datça'nın kuzey doğusundaki yarımadada yaşamışlar, sonra da bugünkü yere yerleşmişlerdir. Teselya'dan gelen göçmenler sonraki yıllarda Datça Yarımada'sının güney ucuna taşınarak orada yeniden kurdukları kentte yaşamlarını sürdürmüşler. Herodot'a göre Spartalı'lar Knidos'u bir koloni kenti olarak kurmuşlar... Zamanla güçlü bir konuma gelen Knidos, komşu kentleri Lindos, kamiros, İtalyysos, Kos, Halikarnasos ve Delos ile birlikte Dor Hexapolisini oluşturmuş... Fenikeliler ile denizcilikte yarışacacak kadar ilerlemişler ve bunun sonucu olarak da Lipori de kendine ait bir koloni, Miletos'un Nil deltasındaki koloni kenti Naukratis'de de imalathane kurmuşlar... Knidoslular gün geçtikçe genişleme politikası güden Lydialılara karşı bir önlem olarak Reşadiye Yarımadası'nı karadan ayıracak kanalın yapımına başlamışlar, ancak M.Ö.546'daki pers saldırısı nedeniyle tamamlayamamışlar… Knidos Antik Kenti'ne Datça'dan 37 km sonra ulaşabiliyorsunuz. Sadece bir arabanın geçebileceği genişlikte olan bir yoldan sonra son 6 kilometresini toprak ve oldukça kötü durumda olan bir yoldan aşacaksınız. Yaz aylarından deniz yolunu tercih edebilirsiniz. Asya'daki 6 Dorian kolonisinden biri olan kent, M.Ö 4.yy'da kurulmuş. Önceleri ünlü bir kültür ve sanat merkezi olan Knidos, lokasyon itibariyle denizcilik alanında da ününe ün katmış. Persler Knidos'a zarar vermemişler, M.Ö.540'da diğer İon kentleriyle birlikte Delphi'de bir hazine binası (tesarios) yaptırmışlardır. Bu yüzyılda Knidos, şarap ihraç eden önemli bir ticaret merkezi konumuna gelmiştirDatça'nın en ilginç yapılarından biri de Aphrodite Tapınağı. Sanat tarihinin ilk çıplak kadın heykeli Knidos Aphrodite, M.Ö 4.yy'da yaşayan Knidos'lu ünlü matematikçi ve astronom Eudoksos'un mevsimleri ve saatleri gösteren ve dünyada bir eşi daha olmayan Güneş saati kesinlikler görmeniz gerekenlerden… Ünlü şair Can Yücel'in Eski Datça'daki müze haline getirilen evini de mutlaka görmelisiniz.Tarihte,Datça Yarımadası'nın havasının insanları iyileştirdiğine dair rivayetler olduğu gibi günümüzde de kalp,dolaşım,sinir ve romatizma hastaları tarafından tercih edilmektedir.SARI LİMANKnidos'un ilk kurulduğu yer olan Burgaz yerleşimi dönemine ait. Kalıntılar 1998 yılından beri T.C. Kültür Bakanlığı adına O.D.T.Ü tarafından Alman Bilimsel Araştırma Kurumu işbirliği ile Gerda -Henkel Vakfının katkılarıyla kazılıyor.Prof Dr. Numan Tuna'ya göre antik dönemin ünlü tarihçisi Heredot'un eserinde sözünü ettiği 6 Dor şehir birliğinin toplanarak Apollon adına yarışmalar düzenledikleri yer burasıydı ve yarışmada birinci gelenlere verilen ödüllerin konullduğu ünlü Apollon Tapınağı da burada bulunuyor. Ona öre kazı sonuçları,özellikle alt terasta yapılan kazılarda ele geçen buluntular Emecik Sarı Liman Kutsal alanının M.Ö 6yy sonlarına kadar deniz aşırı bir öneme sahip olduğunu göstermiştir.Buluntular Mısır, Fenike, Etrüsk kökenli ithal malların tanımlandığı geniş hinterlandı kadar şimdiye kadar Doğu Yunan üretimi olarak bilinen ancak Knidos malı olduğu kesinleşen kireç taşı ve pişmi toprak figurinler ile çanak çömlek örneklerini zengin bir çeşitlilik ile sergilemesi bakımından da dikkat çekicidir. Kutsal alanda ele geçen epikgrafik veriler ve adak eşyası olduğu anlaşılan değerli arkeolojik eserlerin gösterdiği özellikler Arkaik Çağ Emecik kutsal alanının Apollon ile ilişkilendirilmesini kanıtlamaktadır. Apollon Tapınağın'da yapılan kazılarda M.Ö. 8.-9. yy'la kadar eskiye giden votivler, adaklar, heykeller, boğa, şahin ve savaşçı figürinleri bulunmuş; tapınak ve etrafında yapılan kazılarda daha sonraki dönemlerde başka tapınak ve kiliselerin de yapıldığı ortaya çıkarılmıştır. ÇİFTLİK LİMANIDatça İskelesi'nin yaklaşık 10 deniz mili doğu-kuzeydoğusunda Çiftlik limanı yer alır.Bu limanın doğusunda Adatepe Yarımadası güneydoğusunda ise Çiftlik Adası vardır.YEL DEĞİRMENLERİ Kızlan yöresinde,Marmaris yolu kenarında,gelip geçerken gördüğümüz,umudunu kesmiş,biraz yorgun ve biraz küs duran,kollarından kesip rüzgarlarından ettiğimiz yel değirmenleri.Bunlardan bir tanesi restore edi..Yeldeğirmenleri mutlaka görülmeli.KIZLAN KÖYÜ MÖ.4.yy'da işletildikleri anlaşılan ve kazı çalışmaları süren Seramik Atölyeleri'ni Eski Datça ile Hızırşah köyü arasında görebilirsiniz.Yel değirmenlerini görmek için Datça'ya sekiz km'deki Kızlan Köyü'ne gitmelisiniz.Yarımada'nında en çok rüzgar alan bölgesi burasıdır. ILICA GÖLÜ Denizle karanın birleştiği yere yerleşmiş.Eski ve akıllı ustaların şaşmaz tercihleri ile su değirmeni olarak yıllarca hizmet vermiş.Parlak,sıcak ve narin ve de hassas gölümüz.Ilık suyunda su kaplumbağaları ile yüzebilirsiniz.Parasız masaj yapabilirsiniz şelalesinde.Kimileride Bizans havuzu derler ona bazı dertlere deva gelen şifalı suyunu yıllar ötesinden Akdeniz'e boşaltır durur. BENCİK KOYU Bencik Koyu Kuruca Bükün 7.3 deniz mili doğusundadır.Burası yaklaşık 1.5 deniz mili karaya doğru girer ve Datça Yarımadasının en dar yerini meydana getirir.Fiyord tüm rüzgarlara kapalıdır.Koyun girişinde Dişlice adası bulunmaktadır.Bu ada dik kaya duvarları ile etkileyicidir.Koyun manzarası olağanüstü güzelliktedir.Bencik koyunun doğusu Datça'ya batısı Marmaris'e aittir. DOMUZ ÇUKURU Domuzbükü Karadan eşeklerle veya yürüyerek ulaşılıyor.Datça'dan bir saat kadar bir sürede tekne yolculuğu ile ulaşılabiliyor.Domuzbükü'nde denize girebilir,bunun dışında küçük çevre turları da yapabilirsiniz. EMECİK Marmaris'ten Datça'ya gelmeden 20 km. önce kurulu bu köy rivayete göre batan korsan gemilerinden sahile çıkan esirler tarafından kurulduğu söylenmektedir.HIZIRŞAH M.Ö 4.yy'dan kalan seramik atölyeleri ve selçuklu camisinin görülebileceği Hızırşah Köyü iskele mahallesine 5 km mesafededir. ESKİ DATÇA Datça'ya yolunuz düşerse Eski Datça'yı mutlaka görmelisiniz.Adının Eski Datça olduğuna bakmayın.Eskiliği ilk yerleşim yeri ve yıkılmış eski binaların yoğunlukta olması.En fazla iki katlı olan eski Datça evleri,bir sanat ürünü taş işçiliği ve begonvillerle süslü dar sokaklarla görsel bir zenginlik kazandırmış.Eski Datça kimliğini arayan kentlere adeta adres gösterir gibi bir mimarlık harikası.Eski Datça'nın bu görsel zenginliğinin yanı sıra ünlü şairimiz Can Yücel'in son yıllarını yaşadığı ' Eski Datça Can Baba'nın yapıtlarının sergilendiği ve Yücel Ailesi'nin ziyaretlere açık tuttuğu 'Canevi'ni de mutlaka görmelisiniz.Datça'nın ilk kurulduğu yer burası.M.Ö.4.yüzyılda kurulan seramik atölyeleri,yapılan kazılar sırasında ortaya çıkarıldı.İskele mahallesi'nden 2.5 kilometre uzaklıktaki sarı sarı tabeladan döndüğünüzde kendinizi "Eski Datça" mahallesinde bulacaksınız.Datça isminin 'Stadia' kelimesinden geldiği düşünülüyor.Eski ,Datça'nın mimarisi tamamen yöreye uygun,tüm yapılar taş örgü,sokakları taş kaplama.Eski Datça Mahallesi yaşayanların koruduğu yerlerin nasıl güzelleştiğine tam bir örnek.Bir de alçak gönüllü bir sokağı var:Can Yücel Sokağı...Can Yücel'in evininde bulunduğu Eski Datça arkeologların da kazı merkezlerinden birisidir.Ancak Can Babanın mezarı bu mahallede değil,iskele Mezarlığı'nda bulunuyor.Eski Datça'nın bir diğer özelliği de yel değirmenleridir.GEBEKUM Uzunluğu 7 km yi bulan kumsalı olan Gebekum denize girmek için çok uygun.Kumsal rüzgarın da etkisiyle kendisini çoğaltıyor ve yayılıyor.Karşısındaki adaya denizden yürüyerek ulaşmayı sağlayan bir de sığlık oluşmuş kumsal hareketleriyle.KARAKÖY Yarımada'nın Gökova Körfezine bakan yegane köyü.Bodrum-Datça feribotu buraya yanaşıyor..İçerdeki köy içi hiç bozulmamış,seneler öncesini yaşıyorsunuz. ÇEŞME KÖY Palamutbükü sahilinin asıl yerleşimi,taş evlerden oluşan hoş sokakları var.Çevresi bademlik ve zeytin ağaçları ile kaplı. YAZI KÖYÜ Bir anlamda Knidos Köyü tarihi kalıntıları bu köyden başlıyor.Buradan her iki denize ve beş yunan adası'nı görebiliyorsunuz.YAKA KÖYÜPalamutbükü sahiline 5 km mesafede ki köyde taş evler görülmeye değer. SINDI Adını savaş zamanları asıl yerleşimlerini terk edenlerin sığınmak için kurmaları efsanesinden alan bu köy gerçekten tabelaları olmazsa saklanmış bir arazide eski dönem kaya mezarları ve mağaraları dikkat çekiyor.KARGI KOYU Şehir merkezine 3 km uzaklıkta.Ulaşım Belediye otobüsleri ile yada özel araçlarınız ile yapılmaktadır.Ayrıca tekne turuylada gidilebilir.REŞADİYE Yarımadanın en eski merkezi olan ve en kalabalık köyü olan Reşadiye'de görülmeğe değer.•Palamutbükü •Eski Datça •Gebekum •Karaköy •Çeşmeköy •Ovabükü •Sındı •Reşadiye •Kızlan köyü •Kızılbük •Emecik •Hızırşah •Tekne Turları •Koy ve Tarihi Knidos Antik Şehri Gezileri •Doğa Yürüyüşleri •Bisiklet, Motor ve Otomobil Kiralama (Yukarıdaki hizmetlerimiz ek ücrete tabidir)AKTİVİTELER